Thứ Tư, ngày 23 tháng 6 năm 2021

Cổng thông tin điện tử

Công nghiệp hỗ trợ

Ký kết Hiệp định RCEP - Cơ hội cho Việt Nam phát triển chuỗi cung ứng mới
Chuyên mục: Hợp tác quốc tế Sự kiện:

Với lợi thế về việc hài hòa quy tắc xuất xứ trong RCEP, Việt Nam sẽ có cơ hội sử dụng nguyên liệu đầu vào tối ưu hơn để sản xuất hàng hóa xuất khẩu sang thị trường các nước thành viên RCEP bao gồm Trung Quốc với sức cạnh tranh cao hơn khi chỉ khai thác ACFTA.

Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) giữa 15 nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương đã chính thức được ký kết vào ngày 15/11/2020 vừa qua và trở thành hiệp định thương mại tự do lớn nhất thế giới, bao trùm gần 1/3 dân số và khoảng 30% tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu. Doanh nghiệp Việt Nam đang sẵn sàng để đón nhận những lợi ích từ hiệp định này.

Cơ hội phát triển chuỗi cung ứng mới

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) khi đi vào thực thi dự kiến sẽ tạo ra không gian kết nối sản xuất, thương mại trong toàn ASEAN và các đối tác, giúp doanh nghiệp (DN) trao đổi nội khối mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, cạnh tranh ngay tại thị trường nội địa cũng trở nên khốc liệt hơn.

Hiệp định RCEP giúp thiết lập thị trường xuất khẩu ổn định lâu dài trước tình hình thế giới đầy biến động, gây ra những xáo trộn về chuỗi cung ứng trong những năm gần đây. Cùng với đó, hiệp định sẽ tạo nên khuôn khổ ràng buộc pháp lý trong khu vực về chính sách thương mại, đầu tư, sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử, giải quyết tranh chấp..., góp phần tạo nên môi trường thương mại công bằng trong khu vực.

RCEP xóa bỏ một số hạn chế nhất định trong lĩnh vực viễn thông, tài chính và dịch vụ chuyên nghiệp, giúp các nhà cung cấp dịch vụ của các quốc gia thành viên dễ dàng cung ứng qua biên giới ở các quốc gia thành viên khác. Việc bổ sung các mức thuế mới đối với hàng hóa bị cấm và đảm bảo đầu tư được hệ thống hóa để duy trì nguồn vốn FDI xuyên biên giới.

Dù kịch bản RCEP 16 (có Ấn Độ) hay RCEP 15 (không có Ấn Độ) với bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung vẫn tiếp diễn, Việt Nam được cho là quốc gia hưởng lợi nhiều nhất, với tác động tăng 0,70% GDP (RCEP 16) hoặc 0,66% (RCEP 15) tới năm 2030.

Theo nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới (WB) thực hiện năm 2018, việc thực thi Hiệp định RCEP có thể giúp GDP của Việt Nam tăng thêm 0,4% đến năm 2030 nếu xét lợi ích trực tiếp và có thể lên đến 1% nếu có tính đến lợi ích gián tiếp từ cải cách thể chế.

Ngoài ra, với lợi thế về việc hài hòa quy tắc xuất xứ trong RCEP, Việt Nam sẽ có cơ hội sử dụng nguyên liệu đầu vào tối ưu hơn để sản xuất hàng hóa xuất khẩu sang thị trường các nước thành viên RCEP bao gồm Trung Quốc với sức cạnh tranh cao hơn khi chỉ khai thác ACFTA.

Trong bối cảnh DN Việt ưa buôn bán theo con đường tiểu ngạch với Trung Quốc, RCEP sẽ là bàn đạp để Việt Nam gia tăng xuất, nhập khẩu chính ngạch với Trung Quốc, tạo điều kiện để các DN Việt nâng cao trình độ sản xuất và chất lượng hàng hóa. Đại diện Bộ Công Thương cũng cho biết, trong quá trình đàm phán hiệp định, Việt Nam và Trung Quốc là hai quốc gia được đánh giá hưởng lợi nhiều nhất khi tham gia RCEP.

Theo Vụ thương mại đa biên (Bộ Công Thương), thay vì các nước ASEAN phải ký 5 hiệp định FTA và tuân thủ 5 bộ quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế, hiệp định này tạo một bộ quy tắc xuất xứ hài hòa, thống nhất, cho phép các DN nước thành viên hưởng ưu đãi thuế quan với trên 5.000 dòng thuế. Một số mặt hàng được các nước xóa bỏ thuế quan ngay khi hiệp định có hiệu lực: Máy móc, trang thiết bị cơ khí, dụng cụ phụ tùng; một số hàng thủy sản, thịt, hàng rau quả, hàng nông sản; chất dẻo, cao su, thủy tinh, dược phẩm…

So với các hiệp định FTA khác, RCEP còn tiến bộ hơn về vấn đề xuất xứ cộng gộp. Cụ thể, nếu hàng hóa có xuất xứ từ một bên tham gia hiệp định khi được sử dụng làm nguyên vật liệu để sản xuất các sản phẩm tiếp theo ở lãnh thổ bên kia sẽ được coi là có xuất xứ ở bên sản xuất sản phẩm tiếp theo đó. Điều này tạo điều kiện cho các DN vừa và nhỏ tham gia sâu vào chuỗi cung ứng.

Các nhà sản xuất Việt Nam sẽ buộc phải cạnh tranh trong nước với một loạt hàng hóa mới có giá thành thấp hơn từ Trung Quốc. Điều này buộc các nhà sản xuất Việt Nam phải giảm giá và giảm lợi nhuận để cạnh tranh với hàng hóa nhập khẩu từ một chuỗi cung ứng lớn hơn và lâu đời hơn.

Triển khai kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận RCEP

Thông tin từ Văn phòng Bộ Công thương cho hay, để hỗ trợ các doanh nghiệp, nhất là DNNVV tiếp cận và khai thác tối ưu những cơ hội từ Hiệp định RCEP đem lại, Bộ Công thương đã xây dựng và chuẩn bị lộ trình triển khai các kế hoạch tuyên truyền, phổ biến và tập huấn các nội dung của hiệp định này cho các tổ chức, doanh nghiệp trong nước.

Đồng thời, xây dựng các chương trình, hỗ trợ, nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu cho các ngành hàng và dịch vụ mà ta có thế mạnh, tiềm năng. Cùng với đó, nâng cao năng lực cung cấp thông tin hiệu quả cho cộng đồng doanh nghiệp của các đơn vị chức năng trực thuộc.

Trong thời gian tới, Bộ Công thương sẽ tiếp tục xây dựng các chương trình phát triển thị trường cho các mặt hàng xuất khẩu có tiềm năng và lợi thế của Việt Nam vào thị trường các nước RCEP. Bên cạnh đó, phát triển và hoàn thiện các biện pháp kỹ thuật phù hợp với các cam kết quốc tế để hỗ trợ cho sự phát triển của các doanh nghiệp, sản phẩm Việt Nam và bảo vệ người tiêu dùng…

Mặt khác, Bộ Công thương cũng đưa ra một số giải pháp để hỗ trợ doanh nghiệp trước sức ép cạnh tranh đến từ RCEP như ưu tiên các cam kết cắt giảm thuế quan đối với các mặt hàng là nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất, thông qua đó giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp sản xuất trong nước, tăng sức cạnh tranh cho các hàng hóa sản xuất trong nước liên quan; đổi mới mạnh mẽ về thủ tục hành chính, tạo điều kiện hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong nước và cải thiện môi trường đầu tư…

Tác giả: Ban biên tập tổng hợp (TT)
VĂN BẢN PHÁP LUẬT

ĐỐI TÁC